INSTALL

Ingres -> Post Ingres -> PostgreSQL

ubuntu 24.04 için paket kurulumu

pgdg -> PostgreSQL Global Development Group

önce reposiyory'i kuruyoruz
apt update
apt install -y postgresql-common
YES=yes /usr/share/postgresql-common/pgdg/apt.postgresql.org.sh
apt update
apt upgrade

initdb seçeneklerini değiştirmek

# /etc/postgresql-common/createcluster.conf
mkdir -p /etc/postgresql-common/createcluster.d
echo "create_main_cluster=false" > /etc/postgresql-common/createcluster.d/my.conf
echo "initdb_options = '--data-checksums --locale-provider=icu --icu-locale=tr-TR'" >> /etc/postgresql-common/createcluster.d/my.conf

hem client, hem sunucu kurulumu için
apt install postgresql

sadece client'ı kurmak için (psql, pg_dump vs)
apt install postgresql-client

varsayılan olarak en güncel versiyonu kuruyor, 

LC_ALL=tr_TR.UTF-8 pg_createcluster --start 18 main

Türkçe hata mesajlarını ingilizce olarak değiştirmek
cp /etc/postgresql/18/main/postgresql.conf{,.bak}
sed -i "s/lc_messages = 'tr_TR.UTF-8'/lc_messages = 'en_US.UTF-8'/g" /etc/postgresql/18/main/postgresql.conf

systemctl restart postgresql

journalctl -xeu postgresql@18-main.service

systemctl status postgresql
systemctl status postgresql@18-main.service

temel ayarlar
vim /etc/postgresql/18/main/postgresql.conf
```
shared_buffers = # ram'in 1/4
effective_cache_size = # ram'in 1/2
maintenance_work_mem = 1GB # create index, vacuum vs rutin işlemler için
work_mem = 4MB # sort,order by işlemleri için kullanılan ram miktarı, yeterli olmazsa temp dosyalar kullanılıyor
```

crontab -e -u postgres
```
0 5 * * * /usr/bin/vacuumdb --full --analyze --all -q
```

/etc/postgresql/[version]/[cluster]/pg_ctl.conf

Configuration files: /etc/postgresql/[version]/[cluster]/
Binaries: /usr/lib/postgresql/[version]
Data files: /var/lib/postgresql/[version]/[cluster]
log dosyaları /var/log/postgresql/postgresql-[version]-[cluster].log


/usr/lib/systemd/system/postgresql@.service
system-postgresql.slice
systemctl status postgresql

systemctl restart postgresql
ile tüm cluster'ı tüm veritabanlarını restart ediyor

pg_lsclusters
```
Ver Cluster Port Status Owner    Data directory              Log file
18  main    5432 online postgres /var/lib/postgresql/18/main /var/log/postgresql/postgresql-18-main.log
```

ikinci cluster oluşturmak
NOT: ikinci cluster'ı 5433 portundan çalıştırdı

sudo pg_createcluster 18 test --start --locale=tr_TR.UTF8 --encoding=UTF-8

data dizini vs verilebiliyor

sudo pg_ctlcluster 18 test status
sudo pg_ctlcluster 18 test restart
sudo pg_ctlcluster 18 test stop
sudo pg_ctlcluster 18 test start

pg_renamecluster 18 test beta
test'in adını beta olarak değiştiriyor,
stop start yapıyor

son versiyona pg_upgrade yapıyor
pg_upgradecluster 18 beta

giriş yapabilmek için işletim sistemi kullanıcısı olan postgres ile bağlanabiliyoruz
şifre istemiyor

pg_hba.conf'ta varsayılan olarak
```
local   all             postgres                                peer
```

root - su ile
su -c /usr/bin/psql postgres

sudo ile
sudo -u postgres psql

yada login olup çalıştır
sudo su - postgres
sudo -u postgres /bin/bash
psql

başka bir porttaki postgresql'e bağlanmak için
psql -U postgres -p 5433 -h /var/run/postgresql

peer ile local bağlantılar için sistem kullanıcısı - db kullanıcısı aynı adda olacak

sudo -i -u postgres  psql -d postgres -U postgres
gibi giriş yapabiliyoruz

peer authentication'ı geçmek için (local auth'dan host auth'a geçiyoruz)
bu komutu herhangi bir kullanıcı olarak çalıştırabiliriz
psql -d test -U postgres -h 127.0.0.1

varsayılan olarak localhostu dinliyor
ss -tunelp | grep 5432

postgresl.conf'tan
istersek sistemdeki tanımlı tüm ipleri
listen_addresses = '*'

istersek istediğimiz ip'yi dinleyebilecek şekilde
listen_addresses = '10.10.0.2'

varsayılan olarak kurulan cluster varsayılan değerlerle oluşturuluyor, silip yeniden oluşturmak için

pg_dropcluster --stop <version> main
ör:
pg_dropcluster --stop 18 main

pg_createcluster --locale tr_TR.UTF-8 --start 18 main

src/contrib dizini içerisindeki extension'lar
/usr/lib/postgresql/<VERSION>/lib
dizininde kurulu geliyor

sudo vim /etc/postgresql/<VERSION>/main/postgresql.conf
```
shared_preload_libraries = ''
=>
shared_preload_libraries = 'pg_stat_statements'
```

sudo pg_ctlcluster 18 main restart

yada apt paketinden kurmak istersek
apt install  postgresql-18-postgis-3
create extension postgis;
SELECT PostGIS_Full_Version();

kurulu olan pgsql paketleri
dpkg --get-selections | grep postgres

pg_createcluster  - Create a new cluster or integrate an existing one
                    into the postgresql-common architecture.
pg_dropcluster    - Completely remove a cluster.
pg_ctlcluster     - Control the server process of a cluster
                    (start, stop, restart).
pg_lsclusters     - Show a list of all existing clusters and their status.
pg_upgradecluster - Migrate a cluster from one major version to another one.
pg_renamecluster  - Rename a cluster.

-----

cluster oluşturulmadan varsayılan ayarları değiştirebiliriz

data dizini değiştirme

install -dm755 -o postgres -g postgres /opt/pgsql/

vim /etc/postgresql-common/createcluster.conf
```
data_directory = '/var/lib/postgresql/%v/%c'
=>
data_directory = '/opt/pgsql/%v/%c'
```

-----

pg_upgradecluster 17 main -v 18

pg_dropcluster 17 main

denedim çalıştı,

fakat upgrade etmeden önce,
/etc/postgresql/18/
dizininin bir yedeğini al,

17 nin ayarlarını alıyor